جایگاه دانش ژنتیک در علوم اسلامی

folder_openاخبار
commentبدون دیدگاه

در نشستی که روز سه شنبه با موضوع « آشنایی با دانش ژنتیک » به همت هیئت اندیشه ورز دین، سلامت و سبک زندگی معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان برگزار شد، آقای دکتر امین محمدپور، متخصص روانپزشکی و از شاگردان دکتر سمیعی به بیان نظراتی در باب علم ژنتیک و اثر آن بر رفتار و تربیت پرداختند.

ایشان در مقدمه‌ای از گستردگی و پیچیدگی این شاخه از علوم زیستی سخن گفتند و همچنین تازه بودن این نگرش علمی به انسان و تاثیر سرنوشت ساز آن بر جامعه‌ی بشری را، یادآور شدند. در ادامه گزارشی اجمالی از سخنرانی ایشان در این نشست در اختیار خوانندگان قرار خواهدگرفت:

برخلاف سیطره علوم سکولار در جهان، انسان صرفاً از بعد جسمانی تشکیل نشده است و آنچه حقیقت انسان را شکل می‌دهد جسم، روان و روح است. جسم و روان از ژنتیک و برنامه وراثتی پیروی می‌کنند و در شاخه‌ای از این علم، از ژنتیک رفتاری و صفاتی بحث می‌شود؛ اما روح انسان، با عنایت به منابع قرآنی و روایی امری جداگانه و در کنار جسم و روان انسانی و مسلط برآن است.

برای تبیین بهتر مساله باید کلیتی از چگونگی کارکرد نظام ادراکی و رفتاری انسان داشته باشیم. مغز به عنوان عضو رییسه، در آن واحد اطلاعات مختلفی را که از طریق حواس به آن می‌رسد تحلیل می‌کند و در کسری از ثانیه تصمیم می‌گرد و به اعضا مربوطه فرمان می‌دهد تا رفتار مقتضی را انجام دهد. اما سوال مهم این است که چه چیز به مغز فرمان میدهد یا به عبارت دیگر مغز برچه اساسی تصمیم میگیرد تا در آن زمان و براساس آن اطلاعات، چگونه رفتار کند؟ مغز فرمان را از «ژن» می‌گیرد.

متاسفانه ژن را در قالب جسم می‌بینند اما باید توجه داشت که ژن در حوزه روان بسیار دخیل است. درادبیات دینی نیز شواهد بسیاری درباره اثر ژن بر آینده و شکل گیری شخصیت انسان وجود دارد. معروف‌ترین آنها روایت پیامبر اکرم (ص) است: «اَلشَّقِيُّ مَنْ شَقِيَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ وَ اَلسَّعِيدُ مَنْ سَعِدَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ».

اثر متقابل محیط و صفات والدین در شکل گیری ژن فرزند

بنابر یافته های علم پزشکی و زیست شناسی، ۲۸روز پس از عمل لقاح اولین عضوی که تشکیل آن شروع می‌شود، مغز و نخاع است.  طی ۴۲ روز آینده در جریان شکل گیری، سلول های اولیه‌ی مغز و نخاع جنین به علت اتصال به سیستم عصبی مادر، هرآنچه مادر ادراک می‌کند را، ادراک می‌کند. فرآیند شکل گیری سیستم ادراکی و عصبی کودک تا چندسال پس از تولد هم ادامه دارد. آنچه بین مردم مشهور است که تا ۴ سالگی جمجمه کودک نرم است اشاره به همین واقعیت علمی دارد. در بدو تولد مغز بطور کامل شکل نگرفته است و فرآیند کامل شدن آن ۴ سال زمان می‌برد. بنابراین۹۵ درصد سیستم عصبی کودک غیرفعال است.

آنچه نوزاد در اوایل از بیرون ادراک می‌کند و از آن می‌ترسد صدای بلند و فاصله است. هرچند که مغز نوزاد یک دهم صدای بیرون را می‌فهمد. لذا در آموزه‌های دینی تاکید بسیار شده است که محیط رشد کودک باید آرام و به دور از صداهای بلند و آزاردهنده باشد. مشخصاً اثرات این تکانه‌های خارجی بر مغز و بعدها در شخصیت فرد در منابع دینی معلوم و مورد توجه بوده است. همچنین است مساله فاصله. فاصله از مادر را فرزند درک می‌کند و به شدت بر روحیات نوزاد اثرگذار است.

منابع دینی همچنین توجه بسیار به رفتار زن و شوهر نسبت به هم در خانه داشته است. نوع رفتاری که زن و شوهر به عنوان والدین با یکدیگر دارند چه پیش از بارداری و چه پس از آن نقش به سزایی در تعیین رفتار و صفات آینده فرزند دارد. نطفه تشکیل شده در رحم ۴۵ درصد از مرد و ۵۵ درصد از مادر سهم می‌برد و دلیل اینکه سهم مادر بیشتر است هورمون استروژن است که نقش به سزایی در تشکیل هوش هیجانی جنین دارد. بنابراین هم شریعت و هم علم در سرنوشت ساز بودن محیط رشد فرزند صراحت دارند. کما اینکه پیامبر (ص) هفت سال ابتدایی عمر کودک را بسیار مهم دانسته اند و فرموده اند که مراقب نوع رفتار خود با کودک باشید. این دوران دقیقا همان زمانی است که مغز در حال شکل‌گیری است و عمده اطلاعات نیز از راه شنیدن و دیدن به مغز کودک می‌رسد.

توانایی های انسان در پرتو علم و دین

مغز در تقسمات علمی به چپ و راست تقسیم می‌شود که بیشتر مورد استفاده در تبیین کارکرد‌ها و نقش‌هایی است که هر نیمکره به عهده دارد؛ یا به بالا و پایین که معین کننده زمینه خود آگاه (بخش بالایی مغز) و زمینه ناخودآگاه (بخش پایینی مغز)است. قدرت، کنترل و مدیریت زمینه پنهان به مراتب بیشتر از زمینه خودآگاه است. دکتر محمدپور مفاهیم مربوط به آگاه بودن انسان از کل اسماء را موید همین مطلب می‌دانند. انسان چنین تمدن عظیمی را تنها با استفاده از ۱۰ درصد توان مغز خود به وجود آورده است.

در بیولوژی معتقدند که بدن انسان به نحوی طراحی شده که توان زندگی تا ۵۰۰ سال را دارد در قرآن هم به این عمرهای طولانی اشاره شده است. اطلاعات علمی به ما میگوید که طرح بدن ما با گذشتگان تفاوتی ندارد اما تغییر دوعامل در سبک زندگی ما سبب شده تا عمرها کوتاه شود: تغذیه و روان آرام. برای هر دو عامل نیز اشارات قرآنی وجود دارد. در مورد تغذیه سالم قرآن می‌فرماید که به طعام خود نگاه کنید و درباب آرامش، در امر مهمی چوم ابلاغ دین، خداوند به پیامبر می‌فرماید در این امر نیز خود را به عذاب نینداز. تمام این ها گواه هایی هستند بر اثراتی که محیط بر روان ما می‌گذارند.

اثرات ژنتیک

ژنتیک در پنج چیز خلاصه می‌شود:

۱. سلامت و زیبایی. تغذیه مناسب و رفتار درست پیش و پس از بارداری ضامن سلامت و زیبایی جسم و جان فرزند است چرا که ژن سالم به فرزند منتقل می‌شود. ایشان معتقدند حتی ناقص الخلقه بودن فرزند، نه امری محتوم بلکه ناشی از بی توجهی به سخنان و سفارشات معصومین چه درباب تغذیه و چه در باب روابط است.

۲.ذهن.

۳.عقل. اطلاعاتی که می‌گیریم و تحلیل هایی که برآن ها انجام می‌دهیم که نتیجتا زندگی مارا می‌سازند ناشی از ژنتیک است. انسان که ظرف علوم و دانش هاست ابتدا باید پاکیزه و سالم باشد تا علمی که در آن ظرف قرار می‌گیرد نیز بتواند بالنده شود.

۴. دین.

۵. اخلاق. این دو نیز از ژن متاثرند. میل به دین و اخلاقی رفتار کردن در جامعه حاصل صفات و ویژگی‌هایی است که فرزند از پدر و مادر به ارث می‌برد.

لینک مستقیم کانال ایتا:   https://eitaa.com/salamngo

لینک مستقیم کانال تلگرام: https://t.me/salamngo

آدرس صفحه اینستاگرام: https://www.instagram.com/salam.ngo?r=nametag

——————————————–

برچسب ها: , , , ,

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست